Katedrala Svetog Tripuna
Katedrala Svetog Tripuna u Kotoru je istorijska romanička crkva izgrađena 1166. godine, poznata po svom drevnom blagu, freskama i relikvijama Svetog Tripuna, zaštitnika grada. Prošla je kroz nekoliko obnova, uključujući nakon zemljotresa u 16. i 20. vijeku, spajajući originalne i barokne elemente.
Istorija i arhitektura Katedrale Svetog Tripuna
Katedrala Svetog Tripuna nalazi se u Kotoru, u samom centru Starog grada. Kotorski plemić, Andrija Saracenus, o čemu svjedoči carski pisac Konstantin Porfirogenit, podigao je manju crkvu u čast Svetog Tripuna, a nakon razornog zemljotresa 1979. godine pronađeni su ostaci te crkve. Smatra se da je ta crkva nestala u požaru, te da je nova katedrala izgrađena u XII vijeku. Danas je poznato da je ova katedrala izgrađena 1166. godine, na mjestu gdje je početkom IX vijeka postojala manja crkva posvećena istom svecu, a koja je izgrađena u rimskom stilu. U razornom zemljotresu, koji se dogodio u XVI vijeku, katedrala je pretrpjela velika oštećenja. Obnova se dogodila u periodu između 1584. i 1613. godine, a unutrašnjost crkve tada je dobila renesansni barokni izgled. U posljednjoj obnovi, koja se dogodila nakon tog posljednjeg razornog zemljotresa na ovim područjima 1979. godine, neki elementi katedrale dobili su svoj originalni izgled, odnosno onaj koji je katedrala imala kada je izgrađena 1166. godine.
Unutrašnjost i blago Katedrale
Ova katedrala je poznata po velikom blagu koje posjeduje, jer je ujedno i jedno od najstarijih na teritoriji Evrope. Freske kojima je katedrala oslikana datiraju iz XIV vijeka. U unutrašnjosti crkve nalazi se kameni ornament iznad glavnog oltara na kojem se može vidjeti oslikani život Svetog Tripuna, kao i srebrom pozlaćeni reljef sveca. U ovoj katedrali počivaju relikvije Svetog Tripuna, u kovčegu od srebra. Što je važno za turiste da znaju je da su relikvije Svetog Tripuna, koji je inače zaštitnik Kotora, početkom IX vijeka, tačnije 809. godine, donesene iz Carigrada (Istanbul), i dok nije izgrađena katedrala, bile su smještene u maloj kotorskoj crkvi. Legenda nam govori da je kotorska mornarica učestvovala u dočeku relikvija ovog sveca, a učešće bokeljske mornarice u proslavi ove važne svečanosti očuvano je do danas.
U blagu katedrale Svetog Tripuna također se može naći srebrna ruka i krst, koji su ukrašeni ornamentima i reljefnim figurama. Također možete pronaći ciborijum iz originalne crkve iz druge polovine XIV vijeka. Novi ciborijum datira iz druge polovine XIV vijeka i smatra se da je djelo učenika fratra Vita Kotoranina (Vita iz Kotora). Zatim tu su i razne gotičke skulpture, četiri mramorna oltara iz XVIII vijeka koji su napravljeni u Veneciji, srebrom pozlaćena grabulja koja je veliko djelo srednjovjekovnog kotorskog zlatara, kao i neka poznata djela kotorskih domaćica koja su izrađena tehnikom dobortanskog veza.
Kulturni značaj i okolina
Tripundan (Dan Svetog Tripuna) je jedna od najvažnijih svečanosti koje se održavaju u Kotoru, i u Boki uopšte. Ova svečanost se u Kotoru održava od početka IX vijeka, kada su mošti ovog sveca donesene u Kotor. Ove svečanosti vezane su za Svetog Tripuna koji je umro u patnji u vrijeme rimskog cara Decija u III vijeku.
Biskupija je najstarija institucija u Kotoru. Današnja zgrada biskupije nalazi se odmah pored katedrale Svetog Tripuna, a pripadala je poznatoj porodici Drago.