Istorija Tivta
Istorija Tivta je priča o najmlađem primorskom mestu Crne Gore, oblikovanom ilirskim, rimskim, srpskim, mletačkim, turskim i austrijskim uticajima, sa imenom koje možda potiče od ilirske kraljice Teute, keltskog porekla ili hrišćanskih svetaca.
Poreklo i imenovanje Tivta
Prema istoričarima, Istorija Tivta ga označava kao najmlađe mesto u Bokokotorskom zalivu i na crnogorskoj obali. Postoje tri različita mišljenja o njegovom imenu. Jedno sugerira da potiče od ilirske kraljice Teute, koja je imala letnje vikendice u blizini područja. Drugo mišljenje ga povezuje sa hrišćanskim svecima poput Teodora ili Teodosija. Međutim, treće mišljenje pojašnjava da ime može poticati od keltske reči “teuto”, što znači grad.
Istorijski, nekoliko epoha se ističe u Istoriji Tivta, uključujući ilirsku, rimsko-vizantijsku, srpsku, mletačko-tursku i austrijsku vladavinu. Arheološka otkrića i istorijski izvori najbolje svedoče o ovim periodima.
Ključne istorijske epohe u razvoju Tivta
Ilirski i rimski periodi
Ilirski period u Istoriji Tivta završio je oko 168-7. godine pre nove ere, obeležen padom ilirske države, iako je ostalo malo arheoloških nalaza. Posledično, rimska vladavina bila je značajno bogatija. Neke starije knjige pominju mogući antički grad zvan Akruvijum blizu Bobovišta, ali to nije u potpunosti dokazano.
U istorijskoj dokumentaciji, Tivat se retko pominje kao specifična lokalnost, često se umesto toga povezuje sa širim kotorskim okrugom unutar Boke Kotorske.
Srpski i mletački uticaji
Do 1185. godine, srpska država je vladala Bokom, uključujući Kotor i njegov okrug. Tivat je bio pod pokroviteljstvom srednjovekovne dinastije Nemanjića do 1370. godine. Zaista, Tivatski zaliv postao je poznat po duhovnom razvoju u XIII veku, kada je Sveti Sava osnovao srpsku crkvu i izgradio manastir na ostrvu Prevlaka.
Godine 1420, Mlečani su preuzeli Boku Kotorsku, uključujući kotorski okrug, poluostrvo Luštica i ostrvo Prevlaka. Njihova vladavina trajala je do kasnog XVIII veka, karakterisana čestim bitkama sa Turcima.
Savremeni prelazi
Pad Mletačke Republike 1797. godine označio je značajan preokret u Istoriji Tivta. Nakon toga, strane vlasti su vladale skoro dvadeset godina. Godine 1814, Austrija je preuzela kontrolu do 1918. Štaviše, nakon 1918, Tivat se pridružio Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije Jugoslaviji.
Godine 1941, nacističke trupe su okupirale Tivat do oslobođenja od strane partizana u novembru 1944. Nakon 1945, sa osnivanjem SFRJ, Tivat se razvijao kao mesto fokusirano na turizam, postajući savremena turistička destinacija danas.
Legenda o Tivtu: Priča o ostrvu Sveti Marko
Priča o Tivtu često je povezana sa autentičnim legendama, poput one o ostrvu Sveti Marko, nekada zvanom Stradioti. Ova legenda datira iz VII veka, uključujući grčke vojnike kojima su bogovi poklonili ostrvo za njihovu hrabrost.
Umorni i ranjeni, vojnici su se oporavljali na ostrvu, očarani njegovom lepotom. Vremenom, osećali su krivicu za prošla zla i molili se za mir, sadeći maslinu kao zavet. Međutim, ubrzo su prekršili svoje zavete, što je navelo bogove da pošalju oluju koja je uništila njihovu flotu i donela bolest, ubivši sve osim maslina.
Zbog ove tragedije, lokalno stanovništvo je preimenovalo ostrvo u Stradioti, od grčke reči za vojnika, očuvavši Istoriju Tivta kroz ovu trajnu priču.